Pennad-kaoz gant Kévin Boiveau 

A-raok fin e respet diwezhañ e striv ar prezidant Emmanuel Macron da lakaat votiñ ul lezenn “Difenn ar re yaouank ouzh riskloù ar skrammoù”. E Miz Genver 2026 e oa bet sellet ouzh al lezenn gant ar Vodadenn vroadel ha tro ar Sened eo bremañ. Hervez Kévin Boiveau, rener kevredigezh an deskadurezh pobl Aroéven Breizh, staliet e Roazhon, eo diboell al lezenn-mañ. Lakaat muioc’h a strivoù war yec’hed-spered ar re yaouank a vefe gwelloc’h. 

 

 

Komzoù dastumet, renket ha troet diwar ar galleg gant Manon Deniau 

Peseurt mod e vez degemeret al lezenn ganeoc’h ?

Pa vez kaozet eus ar re yaouank e vefe brav labourat asambles ganto da gentañ penn. Ma ne vez ket ne c’hell ket bezañ graet evito. Al lezenn-mañ a zo bet savet gant tud gour evit tud gour.

Taget e vez ar re yaouank o strishaat ar reolennoù evit lavaret d’an dilennerien : “sellit ‘ta ‘pezh hon eus graet evit ar re yaouank”, hag a-daol-trumm e vez lamet kuit o foellgomzerioù el lise peotramant difennet dezho mont war rouedadoù sokial zo. Graet eo bet a-ratozh evit plijout d’an dilennerien. ‘Sed ar pezh a zisklêriomp e Aroéven.

Atalieroù war an teknologiezhioù niverel a vez kinniget ganeoc’h. Petra a soñj ar re yaouank diwar-benn al lezenn-mañ ?

Aet eo buan an traoù ha n’hon eus ket bet amzer da gaozeal eus se kement-se. Fulor zo ennon rak lakaat a reer da grediñ n’o deus ket prederiet ar re yaouank war ar gudenn-mañ o-unan. Padal, bewech e respontont deomp : “Ya, re a skrammoù zo, re a rouedadoù sokial, traoù heugus a sellomp outo”. 

Domaj eo rak strishaet e vo ar reolennoù daoust m’o deus lakaet traoù war-sav o-unan dija. E skolajoù hag e liseoù zo eo arabat mont d’al lec’h-mañ-’l lec’h gant ar poellgomzerioù, da vare kreisteiz pe er porzh-skol da skouer. 

D’ar 16 a viz Genver 2026 ez eus bet embannet gant Ajañs broadel ar surentez yec’hed (ANSES) un danevell diwar-benn ar re yaouank hag an implijoù niverel. Erbediñ a ra e vefe kinniget un deskadurezh d’ar mediaoù ha difenn a rit an dra-se abaoe pell. D’an abretañ ar gwellañ ?

Embann a ra an holl studiadennoù eo re ziwezhat aozañ atalieroù deskadurezh d’ar mediaoù pa vez ur poellgomzer etre daouarn ar vugale dija. Gwelloc’h eo gouzout en a-raok, adalek ar skol kentañ derez, petra eo Internet, ur poellgomzer hag ar rouedadoù sokial.

Al lezenn-mañ, evel m’eo kinniget, a laka ar gerent da vezañ atebek, hervezoc’h. Met daoust ha n’eo ket atebegezh ar skol ivez ? 

Tra ar skol eo da gentañ penn. Bez’ e oa eus ar poellgomzerioù er skolajoù met n’eus ket ken abaoe 2018. Ha ne vo ket el liseoù ken adalek Miz Gwengolo 2026. Dre se e vo savet digevatalderioù etre ar familhoù : diouzh un tu ar familhoù pinvidik ha prest da sikour o bugale ha diouzh an tu all e vo ar re all. 

Ar fed da dennañ ar poellgomzerioù eus ar skol a dalvez e tiskarer ar sich-mañ a oa boutin d’an holl. Ne vern pelec’h emeur o chom, e peseurt tiegezh, e vez roet an hevelep  barregezhioù d’an holl er skol. Graet eo ar skol evit se. Tennañ ar poellgomzerioù eus ar skol a sinifi tennañ gouiziegezhioù boutin d’an holl, ha digeriñ ar skol d’an digevatalderioù. 

Pa vez soñjet er skrammoù hag en implijoù niverel e vez soñjet diouzhtu er siberharellerezh, un harellerezh n’eus fin ebet anezhañ.

Ya, kenderc’hel a ra an harellerezh er-maez eus ar skol abalamour d’an teknologiezhioù niverel. Ya, ober a ra aon. Poent eo labourat war an ostilhoù a servij da se, ar poellgomzerioù hag ar rouedadoù sokial. Met da ziwall ‘zo : ne vo ket lakaet termen d’ an harellerezh ma vez tennet ar poellgomzerioù. Er c’hontrol : pa vez berzet un dra e vez lamet an atebegezh. N’eus ket ezhomm ken dizarbenn an harellerezh, n’eus ket ezhomm ken lakaat ar gaoz war se nag aozañ atalieroù. Dre faot ar re yaouank eo ma tagont ar re all pe ma vezont taget dre ar rouedadoù sokial, peogwir e vo berzet ober ganto.

E Breizh e varv diwar emlazh un den yaouank war bemp etre 15 ha 29 vloaz. Ar yec’hed-spered eo ar c’hraf pennañ el lezenn-mañ, hervezoc’h, met ne vez ket lakaet ar gaoz war se.  

Tamm ebet, nann. Soñjal a ra d’an dud eo abalamour d’ar rouedadoù sokial ne ‘z a ket mat an traoù gant ar re yaouank. Gevier eo ! Ar yec’hed ne ‘z ae ket mat a-raok hag aet eo war washaat abalamour d’ar rouedadoù sokial. Met ret eo diskoulmañ ar gudenn orin.

E 2025 e oa bet aozet ar C’henemglev keodedel evit mareoù ar vugale, ennañ 130 den tennet d’ar sort. Graet o doa erbedadennoù evit hevoud ar re yaouank. Savet o doa goulennoù diwar-benn talvoudegezh ar skol, ar pezh a fell d’ar re yaouank ober bemdez. Ne fell ket dezho kaout 8 eurvezh kentelioù bemdez. Ret eo adframmañ lusk ar skoliañ, bihanaat an amzer da vont d’ar skol. Labourat war an implij eus ar skrammoù niverel ha skoazellañ ar gerent.

Broioù all eus Europa a vefe brav kemer skouer outo ?

Soñjal a ran e broioù an Hanternoz. Lakaet eo bet ar re yaouank e-kreiz o sistem. Eus petra en deus ezhomm un den yaouank ? Petra a vank dezhañ ?

Labourat a reomp kalz gant ar grennarded el lise hag ar poellgomzerioù n’int ket an dalc’h tamm ebet. Peseurt stummadur micherel a vo graet kentoc’h ? Pelec’h e vint degemeret ? Peseurt mod bezañ gwelloc’h eget ar re all rak ur gwir dachenn geveziñ eo deuet ar skol da vezañ ? Peseurt mod kavout ur labour hañv daoust ma n’on ket barrek ha ne c’hell ket ma zud sikour ac’hanon ? Met se ne vez ket lakaet ar gaoz warnañ. Dav e vo mont kalz pelloc’h war dachenn ar yec’hed-spered eget berzañ ar poellgomzerioù hag ar rouedadoù sokial.